Groot onderzoek naar berichtgeving lokaal bestuur, uitgevers leveren via Pubble artikelen aan

1 december 2024, 17:13 Nieuws voor uitgevers

Hoeveel nieuws wordt er gebracht over het lokale bestuur in ons land? En hoe inhoudelijk is die berichtgeving? Om daar achter te komen worden komend jaar honderdduizenden artikelen van lokale media geanalyseerd. Pubble helpt in grote mate met de data-aanlevering.

Bouwplannen, fietspaden, vluchtelingenopvang, het nieuwe buurthuis: de ruim 300 gemeenteraden in ons land nemen besluiten die de inwoners in hun woonomgeving raken. In hoeverre vind je daar als inwoner onafhankelijke informatie over? Het onderzoek moet antwoord geven op de vraag hoe het ervoor staat met de verslaggeving van de lokale politiek en de bestuurlijke besluiten.

Wetenschappelijk onderzoek

Het Commissariaat voor de Media en het Stimuleringsfonds voor de Journalistiek geven de opdracht voor dit enorme onderzoek. Het doel is om het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (verantwoordelijk voor Media) te laten beschikken over actuele informatie die is verkregen uit wetenschappelijk onderzoek. “Dat is van groot belang voor de ondersteuning van het kabinetsbeleid om de nieuwsinfrastructuur te versterken. Of, afhankelijk van de uitkomsten, juist voor een aanpassing van dat beleid”, legt onderzoeker Quint Kik van het Stimuleringsfonds uit.

Enorme kluif

Het onderzoek is een enorme kluif, waarvoor lokale uitgevers en omroepen in circa 150 gemeenten zijn benaderd om hun totale nieuwsoogst van twee periodes van twee maanden beschikbaar te stellen: voorjaar 2025 en najaar 2025.

Automatisch via Pubble
Uitgevers die met Pubble werken en voor het onderzoek zijn geselecteerd kunnen eenvoudig de gevraagde data beschikbaar stellen. De onderzoekers halen de artikelen - na toestemming - via Pubble automatisch op. Alles voldoet aan de eisen van de AVG en AI, verzekert de uitvoerder van het onderzoek.

Om te beginnen wordt geteld hoeveel van die artikelen er over bestuurlijke onderwerpen gaan. Vervolgens wordt op verschillende manieren naar de kwaliteit gekeken: de diversiteit in onderwerpen, het soort berichtgeving en het brongebruik. “Dus welke onderwerpen komen er in het nieuws, laat de redactie ook oppositie en inwoners aan het woord en zijn er ook achtergrondartikelen of commentaren” legt mediawetenschapper Nel Ruigrok uit. Met haar wetenschappelijk onderzoeksbureau LJS Nieuwsmonitor onderzoekt ze de invloed van media op onze samenleving - en is ze de uitvoerder van dit onderzoek.

De computer ‘leert’

Gelukkig gaat het analyseren van de enorme hoeveelheid nieuwsberichten voor het overgrote deel geautomatiseerd. Opgetogen vertelt Ruigrok wat er tegenwoordig allemaal kan. “Aan de hand van de eerste vierduizend artikelen ‘leren’ we de computer deze berichten te lezen, analyseren en rubriceren. Vervolgens kan hij dat bij resterende honderdduizenden berichten zelf. Deze methode is snel en betrouwbaar.”

We zullen te zien krijgen hoe inhoudelijk de verslaggeving eigenlijk is. Of waar er versterking gewenst is

Wat het oplevert

Wat levert het onderzoek straks op? Ruigrok: “Inzicht in hoeverre een inwoner bestuurlijk nieuws uit de eigen gemeente kan verkrijgen uit een onafhankelijke nieuwsbron. Maar ook hoe het staat met de lokale democratie en hoe de lokale media daaraan bijdragen. Met andere woorden: we zullen te zien krijgen hoe inhoudelijk deze verslaggeving eigenlijk is. Of waar er versterking gewenst is.”

Kik vult aan: “We kunnen straks ook nog vergelijkingen maken: tussen stedelijke en landelijke gebieden, tussen Randstad en de rest van Nederland, tussen grote en kleine gemeenten. Maar niet op het niveau van gemeente of uitgever, want het is een steekproef uit circa 150 gemeenten.”

Inzicht op de redactie

Dat neemt niet weg dat de uitkomsten volop inzichten kunnen bieden aan uitgevers en redacties over hun aanpak van bestuurlijke verslaggeving - en mogelijk inspiratie om dat te versterken of er überhaupt mee te beginnen.

Volop medewerking
De uitgevers verlenen volgens Kik volop medewerking: op moment van schrijven heeft 90% van de benaderde uitgevers toestemming verleend hun data te gebruiken. Ruim 60% gebruikt Pubble en levert dus via Pubble automatisch aan (zie kader hierboven).

Op naar een monitor

Volgens Kik is dit onderzoek het eerste van deze soort en omvang. Het vervangt kleinere onderzoeken waarvan de uitkomsten inmiddels verouderd zijn. Hij zet daarom in op een terugkerend onderzoek op deze manier: een monitor. Zo kan de ontwikkeling van de verslaggeving van lokaal bestuurlijk nieuws periodiek worden gevolgd.

“Want het is belangrijk om de discussie over media te voeren op basis van wetenschappelijk onderzoek - en niet met aannames en onderbuikgevoel”, onderstreept Ruigrok nog maar eens.